مقدمه: راهپیمایی اربعین، تظاهراتی به نفع همه بشریت است. زائران اباعبدالله (ع) برای اهداف مقدس او که اهدافی بشری و انسانی است، این اجتماع عظیم را شکل می‌دهند.

خطبه اول:

آیت الله نورمفیدی در ادامه سلسله بحث‌های خود از نهج‌البلاغه امیرالمومنین (ع)، بخش دیگری از خطبه 186 را قرائت کرد و به تفسیر آن پرداخت:

کُلُّ مَعْرُوف بِنَفْسِهِ مَصْنُوعٌ، وَ کُلُّ قَائِم فِی سِوَاهُ مَعْلُولٌ. فَاعِلٌ لاَ بِاضْطِرَابِ آلَة:

آنچه کنه ذاتش شناخته شده مصنوع و مخلوق است و آنچه بقايش به ديگرى وابسته است معلول علّتى است. او فاعلى است که نيازمند به حرکت دادن ابزار و آلات نيست.

این جملات کوتاه امیرالمؤمنین (ع)، خیلی کوتاه اما پُر از معناست. من هم متحیرم که این مسائل بسیار بالابلندی را که امیرالمؤمنین (ع) در این جمله‌ها فرمودند با چه زبان و بیانی برای شما معنا کنم. خیلی هم در این‌باره فکر کردم. جمله اول این است؛ کُلُّ مَعْرُوف بِنَفْسِهِ مَصْنُوعٌ؛ هرچه که می‌شود شناخت، قابل شناخت است و انسان می‌تواند به عمقش برسد، معلوم می‌شود که مصنوع است و دیگری آن را ساخته است. کل آنچه پیرامون ما قرار دارد، هر موجودی، از ذره تا کهکشان، فکر بشر و آن استعدادی که خداوند به انسان داده این است که می‌تواند آنها را بشناسد و نسبت به آنها، معرفت و آگاهی پیدا کند. همان‌طور که برای بشر بخشی از هستی آشکار شده است. انسان، دل ذره را شکافته است و به عوالم بالا هم بالأخره راه یافته و تا حدی آشنایی پیدا کرده است. پس می‌توانیم تا حدی موجودات پیرامون خود را بشناسیم. هفته قبل به مراتب وجود و هستی اشاره کردم. سنگ و نبات و حیوان و انسان و ملائکه هم موجودند اما مراتب وجودی آنها با هم خیلی فرق می‌کند. سنگ، یک جسم و جماد است نه از جایش تکان می‌خورد و نه حسی دارد. کلنگ را بر سرش می‌کوبند هیچ حسی ندارد، این حدی از وجود است. اما درخت‌ها و نبات‌ها که انواع مختلف دارند. شاید میلیاردها نوع درخت و نبات و روییدنی از زمین داریم. اینها مرتبه وجودی‌شان بالاتر از سنگ است. چرا که درخت، رشد می‌کند و بزرگ می‌شود. مانند سنگ جسم است اما در عین‌حال، نمو دارد. اول کوچک است و بعد رشد می‌کند و بزرگ‌تر می‌کند. پس حد وجودی این با آن فرق می‌کند. سنگ، رشد ندارد اما نبات رشد دارد. حیوانات هم که می‌دانید، قابل شمارش نیست چقدرند. مرحله وجودی حیوان بالاتر است. اگر تبری بردارید و درختی را بزنید درخت احساس ندارد اما اگر چوبی به حیوانی بزنید احساس دارد و به حرکت می‌افتد. مرتبه وجودی حیوان بالاتر از نبات است. اما انسان، مرتبه وجودی عالی‌تری نسبت به همه اینها دارد. چرا که عقل دارد. ما انسان‌ها علاوه بر عقل، شهوت و غضب و ... داریم. ما مرتبه عالی‌تری از وجودیم اما ملائکه دیگر شهوت و غضب ندارند و در آنها هرچه هست عقل است. اما انسان اگر درست حرکت کند از ملائکه هم بالاتر می‌رود؛ پیامبر از ملائکه برتر است. اینها مراتب وجودند، همه موجودند اما همه در یک حدّ نیستند. معلوم می‌شود که وجود و هستی دارای مراتبی است. مراتب ادنی و مرتبه اعلی. مرتبه اعلی وجود و هستی، که کمبود و نقص ندارد. مثل اینها که گفتم دارای نقص نیست. آن ذات اقدس الهی است که سراسر نور است و هیچ ظلمتی در وجود او نیست. مرتبه اعلای وجود است. 

سبحان ربي العظيم و بحمده:

پاك و منزه است پروردگار بزرگ من و او را سپاس مي گويم.

سبحان ربي الا علي و بحمده:

پاك و منزه است خداوند بلند مقام من و او را سپاس مي گويم.

چرا می‌توانیم، موجودات عالم را بشناسیم؟ برای اینکه وجود آنها محدود است و حدّ و اندازه دارد. به همین علت می‌توانیم هویت و ماهیتش را بشناسیم و استفاده‌ها بکنیم. بشر وقتی اتم را شناخت و شکافت خیلی استفاده‌ها دارد از آن می‌کند. هم از آن انرژی می‌گیرد و هم بمب اتم می‌سازد. وجود موجودات محدود است اما وجود خداوند نامحدود است و کنه ذات حق برای ما قابل آگاهی و شناخت نیست. آنچه از خداوند می‌شناسیم، اسماء حسنای الهی است. ما می‌دانیم، خدایی که در برابرش، خضوع و خشوع و سجود و رکوع می‌کنیم، قدرت مطلقه است، علم مطلق است و ... اینها را می‌دانیم اما حقیقت وجود ذات حق چیست، قابل شناخت نیست. امیرالمؤمنین (ع) می‌فرمایند، هر چیزی را که می‌شود کنه‌اش را شناخت، مخلوق و مصنوع و ساخته شده است. چند نوع سنگ و نبات و درخت و حیوان داریم خدا می‌داند. چقدر انسان داریم، چقدر ملائکه داریم، خدا می‌داند. چون خداوند این اندازه‌ها را به آنها داده است. اگر اندازه نداشتند نمی‌توانستیم بشناسیم. خداوند چون وجودش اندازه و حدّ ندارد و محدود نیست، کنه ذاتش را نمی‌شود شناخت. هر چیزی را که علم انسان بتواند به کنه‌اش برسد، قابل شناخت است و خداوند چون مصنوع نیست، نمی‌توان به کنه ذاتش رسید. دستی خداوند را درست نکرده و او همه چیز را آفریده و به همه چیز اندازه داده است.

وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنَا خَزَائِنُهُ وَمَا نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ(حجر/21):

و هیچ چیز در عالم نیست جز آنکه منبع و خزانه آن نزد ماست ولی ما از آن بر عالم خلق الاّ به قدر معین (که مصلحت است) فرو نمی‌فرستیم.

خدا می‌فرماید همه چیز این جهان از عرش تا فرش، خزینه‌اش پیش ماست، اما وقتی می‌خواهیم به این عالم بفرستیم به اندازه‌ای می‌فرستیم. همه چیز دارای اندازه است. پس خدا اندازه ندارد. چون اندازه ندارد قابل شناخت نیست و چون قابل شناخت نیست، مصنوع هم نیست. انشاء‌الله خداوند متعال هم ذهن و دل من را با این کلمات امیرالمؤمنین (ع) آشنا کند و هم انشاء‌الله عزیزانی که این جملات نورانی امیرالمؤمنین (ع) را می‌شنوند، حد و اندازه درک مطالب امیرالمؤمنین (ع) را به شما عزیزان هم عنایت کند.

خطبه دوم:

آیت الله نورمفیدی در خطبه دوم نماز جمعه گفت:

بسم الله الرحمن الرحیم، الحمدلله رب‌العالمین، أُثْنِی عَلَی اللَهِ أَحْسَنَ الثَّنَآءِ. وَأَحْمَدُهُ عَلَی السَّرَّآءِ والضَّرَّآءِ. اللَهُمَّ إنِّی أَحْمَدُک عَلَی أَنْ أَکرَمْتَنَا بِالنُّبُوَّه وَعَلَّمْتَنَا الْقُرْءَانَ؛ وَفَقَّهْتَنَا فِی الدِّینِ، وَجَعَلْتَ لَنا اَسْماعاً وَاَبْصاراً وَاَفْئِدَةً وَلَمْ تَجْعَلنا مِنَ الْمُشْرِکِینَ و الصلاه و السلام علي سيدنا و نبينا محمد صلي الله عليه و آله. علي اهل بیته الطيبين الطاهرين، سیّما بقیّةاللّه و امام العصر عجل الله تعالی فرجه شریف:

به نام خداوند بخشنده مهربان، ستایش شایسته پروردگار جهانیان است. خدا را به بهترین وجه ستایش کرده و در شداید و آسایش و رنج و رفاه مقابل نعمت‌هایش سپاس‌گزارم. خدایا! تو را مى‌ستایم که بر ما خاندان، با نبوت، کرامت بخشیدى و قرآن را به ما آموختى و به دین و آیین‌مان آشنا ساختى و بر ما گوش (حق شنو) و چشم (حق بین) و قلب (روشن) عطا فرموده‌اى و از گروه مشرک و خدانشناس قرار ندادى. و سلام و تحیت بر سرور و رسول ما محمد (ص) و خاندانش و بر اهل بیت پاک و پاکیزه‌اش. به‌ویژه بقیه‌الله و امام زمان که خداوند متعال ظهورش را نزدیک بگرداند.

همه شما در جریان هستید که این‌روزهای اخیر حوادثی در عراق اتفاق افتاد، شورش‌هایی به‌وجود آوردند و عده‌ای را در عراق کشتند. حتماً برای شما این سوال مطرح شده است که باز در عراق چه اتفاقی افتاده است؟ اگر بخواهم به همه مسائل اشاره کنم، خطبه طولانی می‌شود، به اجمال به پشت پرده این اتفاقات که بحمدلله فعلاً تمام شده است، اشاره می‌کنم. حتماً به یاد دارید که در زمستان 1382، حدود 16 سال قبل، آمریکایی‌ها به بهانه از بین بردن سلاح‌های اتمی و شیمیایی خطرناک وارد عراق شدند. به این بهانه که آمدیم سلاح‌هایی که صدام ساخته را از بین ببریم. خُب حمله کردند و صدام هم سقوط کرد. جالب این است که آن ژنرال آمریکایی که این سپاه ابرهه را فرماندهی می‌کرد، بعد از ساقط شدن صدام، شخصی را به‌عنوان حاکم عراق نصب کرد. آمریکا از آن سر دنیا آمده و برای عراق حاکم تعیین می‌کند. همه هدفشان این بود که بعد از صدام عراقی درست کنند که در اختیار خودشان باشد. حاکم هم تعیین کردند اما بعد در طول زمان دیدند که چیزی که به دنبالش بودند نشد. چون اکثریت مردم عراق شیعه هستند، حکومت به دست شیعیان افتاد، شیعیانی که با ایران رابطه خوبی هم دارند. این مسئله آمریکایی‌ها را سخت ناراحت کرد که این‌همه خرج کردند، لشکرکشی کردند آمدند اختیار عراق را در دست بگیرند اما چیز دیگری از آب درآمد. این بود که بعد از چند سال به فکر افتادند که چیزهای دیگری را پشت پرده به‌وجود بیاورند. به دنبال عمال بعثی باقی‌مانده از رژیم بعث رفتند، با آنها ارتباط برقرار کردند، به دنبال نخبه‌های داخل و خارج عراق رفتند تا 6 هزار عراقی را در آمریکا و اروپا شناسایی کردند با آنها صحبت کردند و به‌اصطلاح جذب خود کردند. از طرف دیگر صدها سمن، یعنی سازمان‌های مردم‌نهاد از سنین 15 تا 25 ساله را جذب و مهیا کردند تا از اینها در مناسبت‌ها مورد نیاز استفاده کنند. البته کشور عراق مشکلاتی هم دارد، کشوری که سال‌ها در دست بعثیون بوده و جنگ هشت ساله را داشته، فساد و مطالبات صنفی در عراق وجود دارد. آمریکایی‌ها می‌خواستند از وضع موجود عراق استفاده کنند و عواملی را که از قبل مهیا کرده بودند، بریزند به میدان. از یک‌ماه قبل هم مردم را به تظاهرات تشویق می‌کردند. برای اول اکتبر، این فضاهای مجازی مردم را تحریک می‌کرد بریزند به میدان. تظاهرات از میدان تحریر بغداد با صدها نفر شروع شد و بعد به کربلا و نجف و حله و کوت و الاماره سرایت کرد. یعنی می‌رفت که این جریان شورش کل عراق را بگیرد. مثل کاری که در سوریه کردند. در سوریه هم شروع ماجرا چنین چیزی بود. می‌خواستند در عراق هم همین کار را بکنند. منها در عراق، شبکه‌های بیرونی مانند بی بی سی، سی ان ان، العربیه و ... هم وارد ماجرا شدند و آتش بیار معرکه شده بودند و هی دامن می‌زدند تا این شورش در عراق توسعه پیدا کند اما خوشبختانه در عراق، تصمیم به‌موقع مرجعیت عراق، حضرت آیت‌الله سیستانی (مدظله‌العالی) وارد میدان شد و تنبهی داد تا مردم حواسشان جمع باشد و فریب این دام را نخورند. آگاهی خود مردم که متوجه شدند پشت پرده چه می‌گذرد، عدم همکاری جناح‌های سیاسی و ... همه دست به دست هم داد و جلوی قضیه گرفته شد و توطئه‌ای که آمریکایی‌ها از سال 85 چیده بودند، مثل جریانی که در ایران خودمان پیش آمد، مشکلاتی داشتیم و یک‌عده ریختند و می‌خواستند کل کشور را به آشوب بکشند. قضیه اربعین هم در عدم توفیق این ماجرا مؤثر بود. چون مردم عراق درباره اربعین از گذشته سنت‌هایی داشتند. مردم عراق داشتند خودشان را برای اربعین آماده می‌کردند. بالأخره نقشه آمریکایی‌ها خنثی و برملا شد. فعلاً که بحمدلله این جریان آرام شده است و سر و صدا خوابیده است. مردم عراق باید مواظب باشند مقطع بسیار حساسی است. آمریکایی که می‌آید برای عراق حاکم تعیین می‌کند به‌هیچ‌وجه دلسوز مردم عراق نیست.

توطئه آمریکایی‌ها با ایدی خود عربستان سعودی و ... برای به‌هم ریختن اوضاع عراق و درست کردن سوریه‌ای دیگر، اینها احمق‌اند نمی‌فهمند. سوریه را آن‌طور کردید، آنهمه گرفتاری و مصیبت برای مردم درست کردید، در نهایت چه شد؟! الان یمن چه شد؟! اینهمه بر سر مردم بیچاره مصیبت ریختید؛ حالا شما پیروز شدید یا مردم یمن؟

اخیراً آقای عمران خان، نخست وزیر پاکستان و عادل عبدالمهدی، نخست وزیر، به‌عنوان میانجی ایران و عربستان، سفری به ریاض داشتند. من خیلی بعید می‌دانم که این آقایان از سمت خودشان رفته باشند برای میانجی‌گری، حدس من این است که این کار خود عربستان است. یعنی خود عربستانی‌ها از این دو شخصیت خواستند که به‌عنوان میانجی بیایند و بین دو کشور را صلح بدهند. عربستانی‌ها، خیلی مشکلات پیدا کردند؛ مشکلات اقتصادی پیدا کردند، احتمال کودتاهای داخلی و آبروریزی‌های اخیر. می‌خواهند به شکلی خود را از این مخمصه رها کنند منتها آبرومندانه، تا خیلی هم آبرویشان نریزد. روابطی با ایران برقرار کنند و صلح و صفایی درست کنند و قضایای یمن را هم جوری حل کنند.

امسال اربعین، طبق اخباری که به من دادند، جمعیت بیشتری از پارسال شرکت می‌کنند. این اربعین، تظاهراتی به نفع همه بشریت است. درست است که زیارت حضرت سیدالشهداست. اینهایی که برای زیارت می‌روند برای اهداف مقدسی که اباعبدالله داشته می‌روند. آن اهداف هم اهدافی بشری و انسانی بوده است. امسال با همه ماجراهای عراق. مثلاً سال گذشته از استان ما، 21 هزار نفر به زیارت اربعین رفتند و امسال 40 هزار نفر شده است، تقریباً دو برابر سال گذشته. الان برای کشور عراق مشکلاتی به‌وجود آمده است، یعنی، امکاناتی که بتوانند از اینهمه زائر پذیرایی کنند؛ چه از نظر حمل و نقل و چه از نظر آذوقه. تقاضای بعضی از مسئولان این است که آقایان و خانم‌هایی که می‌خواهند اربعین مشرف شوند، چند روزی عقب بیندازند و عجله نکنند تا مشکلات را طوری حل کنند تا آمادگی میزبانی مهیا شود. امیدواریم که خدای متعال به همه ما توفیق دهد، حال که قسمت نشده است مشرف شویم، این امید را داریم که ثواب زیارت اباعبدالله (ع) را از همین راه دور به ما و همه آنانی که بازمانده‌اند، عنایت بفرماید. امیدواریم که خدای متعال کشور برادرمان عراق را هم از این توطئه‌هایی که طراحی کردند نجات دهد و نقشه‌های دشمن، نقش بر آب شود و زوّار اباعبدالله (ع)، هم انشاء‌الله از هرکجای عالم که به سمت عراق رفتند، انشاء‌الله به سلامتی به اوطان خود باز گردند.

آیت الله نورمفیدی، در پایان، خود و دیگران را به رعایت تقوای الهی دعوت کردند.