مقدمه: انفاق مخصوص کسانی که دستشان به جیبشان می‌رسد نیست. تمام انسان‌ها می‌توانند اهل انفاق باشند زیرا اهل انفاق بودن همان اهل خدمت به جامعه، اهل پر کردن شکاف‌های اجتماعی و اهل دستگیری از مردم بودن است.

خطبه اول:

آیت الله نورمفیدی در ادامه سلسله گفتار خود از نهج البلاغه بخش دیگری از خطبه 182 امیرالمومنین (ع) را قرائت کرد و درباره آن سخن گفت:

وَ أَنْفِقُوا أَمْوَالَکُمْوَ خُذُوا مِنْ أَجْسَادِکُمْ فَجُودُوا بِهَا عَلَى أَنْفُسِکُمْ وَ لَا تَبْخَلُوا بِهَا عَنْهَا، فَقَدْ قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ وَ یُثَبِّتْ أَقْدامَکُمْ» وَ قَالَ تَعَالَى «مَنْ ذَا الَّذِی یُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَیُضاعِفَهُ لَهُ وَ لَهُ أَجْرٌ کَرِیمٌ»؛ فَلَمْ یَسْتَنْصِرْکُمْ مِنْ ذُلٍّ وَ لَمْ یَسْتَقْرِضْکُمْ مِنْ قُلٍّ:

و با اموال خود انفاق کنید، از جسم خود بگیرید و بر جان خود بیفزایید، و در بخشش بخل نورزید که خداى سبحان فرمود: «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ وَ یُثَبِّتْ أَقْدامَکُمْ؛اگر خدا را یارى کنید، شما را پیروز مى‌گرداند و قدم‌هاى شما را استوار مى‌دارد» و فرمود: «مَنْ ذَا الَّذِی یُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَیُضاعِفَهُ لَهُ وَ لَهُ أَجْرٌ کَرِیمٌ؛کیست که به خدا قرض نیکو دهد تا خداوند چند برابر عطا فرماید، و براى او پاداش بى‌عیب و نقصى قرار دهد.»

درخواست یارى از شما به جهت ناتوانى نیست، و قرض گرفتن از شما براى کمبود نمى باشد.

جمله‌های نورانی امیرالمومنین در نهج البلاغه است. هفته گذشته عرض کردم امیرالمومنین (ع) همه ما را به سفر آخرت که در پیش داریم و خانه‌ای که در انتظارش هستیم توجه داده و دستوراتی داده است. شب‌بیداری و روزه‌داری و ... .

در ادامه هم به انفاق دستور داده است. انفاق معنای عمیق و جالبی دارد معمولاً ما انفاق را فقط کمک کردن به فقرا در ذهن ما می‌آید در حالی که قرآن، در بعضی از آیات می‌فرماید؛ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ(بقره/3): از آنچه روزى آنان کرده‌ایم انفاق مى‌کنند.

پس فقط مال نیست، قدرت و تأثیر سخن هست. خیلی از چیزها هست که انسان می‌تواند با آن به دیگران کمک کند. انفاق معنای عامی دارد. از ماده نفق است. نَفَق، حفره‌هایی که در زمین پیدا می‌شود برای بعضی حیوانات است. جلوه زیرزمینی دارد. انفاق به معنای این است که انسان این حفره‌ها و چاله‌ها را پُر کند. یعنی نیازهای مردم، چه فردی و اجتماعی را حل کردن. انفاق در نگاه قرآن فقط به دادن پول به فقرا اختصاص ندارد.

در اولین سوره قرآن چنین آمده است؛ الَّذِینَ یؤْمِنُونَ بِالْغَیبِ وَ یقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ ینْفِقُونَ(بقره/3): همانان که به خدا ـ که از دیدگانشان نهان است ـ ایمان دارند و نماز را برپا می‌دارند و در راه تقویت دین و ایمان از آنچه روزى آنان کرده‌ایم انفاق مى‌کنند.

مومنان کسانی هستند که در راه خدمت مردم و بندگان خدا انفاق می‌کنند. پس انفاق مخصوص کسانی که دستشان به جیبشان می‌رسد نیست. تمام انسان‌ها می‌توانند اهل انفاق باشند. یعنی اهل خدمت به جامعه، اهل پر کردن شکاف‌های اجتماعی و اهل دستگیری از مردم و ... . در بعضی از روایات دارد که اصلاح ذات البین از انفاق‌هاست که بهترین انفاق است. قدرتمندان می‌توانند از قدرت خود برای دستگیری استفاده کنند، کسانی که موقعیت اجتماعی دارند همین‌طور، کسانی که سخنشان اثر می‌کند، وساطت کنند و سخن بگویند تأثیر می‌کند، با اینکار انفاق می‌کنند. انفاق، خدمت به دیگران به هر طریق است. خداوند در روی زمین بندگانی دارد که برای همین قرار داده است که بروند و به مردم خدمت کنند، کانهه جانشین خداوند شوند و بروند و به مردم کمک کنند.

امیر المومنین می‌گوید از جسمتان بگیرید و به جانتان بدهید. از جسمتان بکاهید و به جانتان کمک کنید فقط به دنبال فربه کردن جسم نباشید، به روحتان هم بپردازید. وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا، فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا، قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا(شمس/7ـ9): و قسم به نفس ناطقه انسان و آن که او را نیکو به حد کمال بیافرید. و به او شر و خیر او را الهام کرد. (قسم به این آیات الهی) که هر کس نفس ناطقه خود را از گناه و بدکاری پاک و منزه سازد به یقین (در دو عالم) رستگار خواهد بود.

آنهایی که بتوانند روح را تزکیه کنند و به جسم زحمت بدهند تا روح را کامل کنند. در ماه رمضان روزه می‌گیریم و از جسم می‌گیریم و به روح می‌دهیم.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ(بقره/183): ای اهل ایمان، بر شما هم روزه واجب گردید چنانکه امم گذشته را فرض شده بود، و این دستور برای آن است که پاک و پرهیزکار شوید.

پس جسم را فدای آن حقیقت وجودی که روح است بکنیم نه اینکه همه استعدادها را صرف جسم کنیم.

و خذوا من أجسادكم فجودوا بها على أنفسكم،و لا تبخلوا بها عَنها(نهج البلاغه/ : و از جسمهايتان بستانيد و به جانهايتان ببخشيد و از اين كار بخل و دريغ نورزيد.

بخشش کنید آنها را در راه جان‌هایتان. و بخل نورزید که ضرر می‌کنید اگر بنا باشد همه هم و غم ما رسیدگی به جسم باشد و به روح توجه نکنیم ضرر می‌کنیم. مهمانی‌هایی که برای چشم و هم‌چشمی است. چرا برای مردم نشان بدهیم برای خدا نشان بدهیم. کاری کنیم که در برابر خدا سرافکنده نباشیم کسی که سعی کند در برابر خدا سرافکنده نباشد نزد مردم هم سرافکنده نمی‌شود.

انشاء الله خداوند متعال توفیقی بدهد که این کلمات امیرالمومنین در دل‌هایمان بنشیند و بعد عمل هم بکنیم.

خطبه دوم:

آیت الله نورمفیدی در خطبه دوم گفت: امروز شانزدهم آذر روز دانشجوست. 65 سال قبل که کودتای 28 مرداد اتفاق افتاد و آمریکایی‌ها و انگلیسی با هم دست به‌یکی شدند و دولت ملی را ساقط کردند و شاه فراری را برگرداند و همان بساط قبلی را به‌شکلی شدیدتر بر کشور ما مستولی کردند و برای اینکه از نزدیک شاهد غلطی که انجام داده بودند ببینند، رئیس جمهور آمریکا به ایران آمد و دانشجویان دانشگاه تهران برای این که مخالفت و نفرت خود را نشان بدهند و مطرح بشود که مورد خواست ملت نبوده برنامه‌هایی اجرا کردند و حکومت هم ریخت به دانشگاه و سه دانشجو هم به شهادت رسید. این روز را به نام دانشجو نام‌گذاری کردند. این روز را به دانشجویان‌مان تبریک می‌گوییم. مایه تأسف است حرکتی که برای مخالفت با آمریکا بوده می‌خواهند نشان بدهند که طرف‌داری از غرب بوده. دانشجویان ما که هنوز خیلی گرفتار دنیا نشدند و تعلقاتشان کم است و لذا سلامت و شجاعت و صداقشان در این زمینه‌ها بیشتر است. انتظار ما از دانشجویان این است که راهی را که آن دانشجویان آن‌روز طی کردند برای عزت این کشور، بر دانشگاه‌ها حاکم باشد و برای عظمت این کشور ایستادگی و مبارزه کنند.

روز 18 آذر، رحلت آیت‌الله عظمی گلپایگانی (ره) است که سال‌ها در راه نشر معارف اسلامی و مکتب اهل بیت زحمت‌ها کشیدند و در سن 95 سالگی دار فانی را وداع گفتند، امیدواریم که این عالم و مرجع بزرگوار با اجداد طاهرینش محشور باشند.

روز 20 آذر سال‌روز شهادت مرحوم آیت‌الله دستغیب است امام جمعه محترم شیراز که سال‌ها در راه خدمت به مردم و اینکه اخلاق و سلوک مردم، سلوک اسلامی و خدایی باشد زحمت کشید و در راه مبارزه هم از زمان رضا خان مخصوصاً در کشف حجاب در میدان بود و زحمت‌ها کشید در راه انقلاب اسلامی هم زحمات زیادی کشید. معلم اخلاق بود و به دست منافقین کوردل شهید شد. توجه کنید که برای عزت و استقلال کشور چه سرمایه‌هایی را از دست دادیم. مطهری، بهشتی، هاشمی‌نژاد، باهنر، مفتح و ... همین‌طور از همه قشرها از دانشگاه و ... که همگی از خوبی در بین مردم ضرب‌المثل بودند، اینها را برای حفظ این انقلاب از دست دادیم. امروز اگر دشمنان می‌خواهند ما را به زانو در بیاورند، باید توجه کنیم که ما در 200 سال اخیر چه تلاش‌ها کردیم و چه بزرگانی را از دست دادیم و بنا براین نباید اجازه بدهیم که هیچ قدرتی خیال اینکه این کشور و ملت را دوباره به گذشته برگرداند را در سر بپروراند.

آدم وقتی اینها را می‌بیند امید پیدا می‌کند. بن‌سلمان ولیعهد سعودی چه کارها کرد تا خود را در نظام عربستان جا بیندازد و در این دو، سه سالی که این منصب را به دست آورده کارهایی که مرتکب شده؛ حمله به یمن به دستور او بوده. به گفته خود غربی‌ها، 50 هزار کشته داده‌اند یمنی‌ها. فقر و فلاکت و بیماری‌هایی که آنجا اتفاق افتاده، ریشه‌اش به این فرد برمی‌گردد. نخست وزیر لبنان رفته بود آنجا، حبس خانگی‌اش کردند تا ناچار به استعفا شود. 200 نفر از شاهزادگان سعودی و بعضی از ثروتمندان سعودی را زندانی کرد و 100 میلیارد دلار آنها را سرکیسه کرد و اخیراً هم در سفارت سعودی در ترکیه، خبرنگار سعودی را کشتند و جسد را نابود کردند تا چیزی از آن باقی نماند. البته از پرده برون افتاد و همه دنیا فهمیدند چه جنایتی کرده است. ما معتقدیم که اینها پاسخ داده می‌شود و سنت‌های الهی از کنار اینها آسان نمی‌گذرد و پاسخ می‌دهد. این آقا رفته در بعضی از کشورها تا چهره کریه خود را بازسازی کند، اما هر جا رفته تظاهرات راه افتاده و به حضور او اعتراض کرده‌اند. در آرژانتین که گروه 20 هم جلسه داشتند، خیلی به او محل نمی‌دهند، در هنگام عکس گرفتند هم او را به کناری انداختند و توجهی به او نکردند. سنت الهی است که در همین دنیا هم مجازات می‌شوند. حتی دوستان عربستان سعودی، ملت‌هایشان قبولش نمی‌کردند، اینها نشانه‌های خوبی است. آبروریزی دنیایی است و انشاء الله مقدمه سنت‌های الهی است که وعده داده إِنَّ رَبَّک لَبِالْمِرْصَادِ(فجر/14): براستی که پروردگارت در کمین است.

خداوند در کمین ظالمان است. انشاء الله این نشانه‌های نابودی باشد و به‌زودی حرمین شریفین را از دست ظالمان سعودی نجات بدهد.

آیت الله نورمفیدی، در پایان، خود و دیگران را به رعایت تقوای الهی دعوت کردند.